छिमेकी राष्ट्र चीन सरकारले सन्तान जन्माउनका लागि प्रोत्साहन गर्न देशभरका दम्पतिहरुलाई नगद अनुदान दिने भएको छ।
सरकारले दम्पतीहरुलाई सन्तान जन्माउन प्रोत्साहन गर्नका लागि परिवारहरुलाई नगद सहायता उपलब्ध गराउने भएको हो ।
वर्षौंदेखिको जनसंख्या घट्दो प्रवृत्तिले विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र भएको मुलुकलाई चुनौती दिएपछि यस्तो योजना अघि सारिएको ब्लुमबर्गले लेखेको छ ।सरकारले सन् २०२५ देखि नै सुरु हुने राष्ट्रव्यापी योजनाअन्तर्गत प्रत्येक बच्चालाई ३ वर्ष पुग्दासम्म वार्षिक ३६ सय युआन अर्थात् करिब ५०३ अमेरिकी डलर प्रदान गर्ने तयारी गरिरहेको रोयटर्सले लेखेको छ ।
चीनले लगभग एक दशकअघि नै एक सन्तान नीति त्यागे पनि, सन् २०२४ सम्म लगातार तीन वर्षसम्म जनसंख्या घटेको देखिएको छ । गएको वर्ष चीनमा जम्मा ९५।४ लाख नयाँ जन्म दर्ता भएका थिए । जुन सन् २०१६ मा एक सन्तान नीति हटाउँदा दर्ता भएका १।८८ करोड जन्मको लगभग आधा मात्र हो ।
घट्दो जन्मदर विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनका लागि एक चुनौती बनेको छ । काम गर्ने उमेरको जनसंख्या घट्दै जाँदा श्रम आपूर्ति र उत्पादकत्वमा खतरा उत्पन्न गरेको छ । सन् २०२३ मा भारतसँग सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको राष्ट्रको उपाधि गुमाएको चीनको जनसंख्या संयुक्त राष्ट्रसंघको जनसांख्यिक पूर्वानुमान अनुसार सन् २०५० सम्ममा घटेर १।३ अर्ब र सन् २१०० सम्ममा ८० करोडभन्दा तल झर्ने अनुमान गरिएको छ ।
चिन्ताजनक रुपमा घट्दो विवाह दरका कारण जनसंख्या घट्ने उक्त प्रक्षेपण गरिएको हो ।विवाह दर पछिल्ला करिब ५० वर्षको सबैभन्दा न्यून स्तरमा झरेको छ । यसले अझै कम जन्मदरतर्फ देशलाई डोर्याउन सक्ने बताइएको छ । चिन्ताजनक यो प्रवृत्तिले धेरै स्थानीय सरकारहरुलाई पहिले नै परिवारको आर्थिक बोझ कम गर्न र सन्तान जन्माउन प्रोत्साहन दिन नगददेखि आवास अनुदानसम्मका उपायहरु कार्यान्वयन गर्न बाध्य पारेको छ ।केही स्थानीय अनुदानहरू निकै उदार देखिएका छन् ।
इनर मङ्गोलियाको क्षेत्रीय राजधानी होह्हटले मार्च महिनामा दोस्रो सन्तान भएका जोडीलाई ५० हजार युआन र तेस्रो वा सोभन्दा बढी सन्तान भएका जोडीलाई १ लाख युआन अनुदान दिने निर्णय गरी राष्ट्रियरुपमा ध्यान खिचेको थियो ।धेरैजसो स्थानीय सरकारहरुले यस्ता अनुदानहरु प्रदान गरे पनि ती प्रायः दोस्रो वा तेस्रो सन्तान भएका परिवारहरुलाई मात्र लक्षित गरिएको पाइन्छ ।
उदाहरणका लागि, गत वर्ष पूर्वी चीनको हेफेई सहरले दोस्रो सन्तानका लागि २ हजार युआन र तेस्रो सन्तानका लागि ५ हजार युआन अनुदान घोषणा गरेको थियो ।देशभर लागू हुनेगरी पहिलो सन्तान भएका परिवारलाई समेत समेट्ने अनुदानहरु आवश्यक रहेको कतिपयले बताउन थालेका छन् । अधिकांश क्षेत्रका बाल हेरचाह अनुदानहरुले पहिलो सन्तानलाई नछोएकाले समग्र जन्मदर सुधार गर्न यस्ता प्रोत्साहनहरु अपर्याप्त देखिएको एक अनुसन्धानमा उल्लेख छ ।
चीनका प्रधानमन्त्री ली च्याङले मार्चमा प्रस्तुत गरेको एक प्रतिवेदनमा बाल हेरचाहका लागि अनुदान दिने प्रतिबद्धता जनाएका थिए, यद्यपि विस्तृत विवरण भने दिएका थिएनन् ।
